Lễ Chúa Giêsu Chịu Phép Rửa
(Mt 3,13-17; Is 42,1- 4.6-7; Cv 10,34-38)
KHỞI ĐẦU MỚI [1]
Nơi cuộc sống thường ngày, con người không lạ lẫm gì với những “khởi đầu mới”: khai giảng năm học mới, chuyển tới ngôi nhà mới, khởi sự công việc mới, hay bước vào tương quan mới, v.v. Bài Tin Mừng trong Thánh lễ Chúa Nhật hôm nay (Mt 3,13-17) mời ta chiêm ngắm một biến cố “khởi đầu mới” mang tính bản lề: Chúa Giê-su chịu phép rửa. Theo dòng chảy của Phụng vụ, biến cố Chúa Giê-su chịu phép rửa giúp khép lại mùa Giáng Sinh; nhưng không chấm dứt niềm vui sâu lắng. Biến cố ấy cũng giúp đưa dẫn các Kitô hữu bước vào mùa Thường Niên; nhưng không có nghĩa là sống tầm thường.
Trong kinh nghiệm con người, khi đứng trước ngưỡng cửa của các “khởi đầu mới”, cảm giác hào hứng, hồi hộp, hay hy vọng là điều khó lòng phủ nhận. Thế nhưng, đã không ít lần, những “khởi đầu mới” lại kết thúc trong hụt hẫng, thất vọng, do nhiều nguyên cớ khác nhau. Hôm nay, biến cố Chúa Giê-su chịu phép rửa đánh dấu việc Chúa khởi đầu sứ vụ công khai, và trở thành khuôn mẫu cho mọi “khởi đầu mới” của con người, với ba điểm nhấn quan trọng: chuẩn bị, hành động và lượng giá.
Thứ nhất: bước chuẩn bị
Trước khi khởi đầu sứ vụ công khai, Chúa Giê-su đã vâng lời để cho Chúa Cha chuẩn bị, qua một quá trình dài lâu. Chúa Giê-su giáng sinh làm người đúng thời đúng buổi trong kế hoạch của Thiên Chúa Cha: “khi thời gian tới hồi viên mãn, Thiên Chúa đã sai Con mình tới, sinh làm con một người đàn bà, và sống dưới Lề Luật” (Gl 4,4). Khi hạ sinh làm người, Chúa Giê-su cũng chẳng vội vàng đốt cháy giai đoạn. Người ẩn dật tại Na-da-rét, vui sống đời chuẩn bị trong tương quan tròn đầy với Mẹ Maria, thánh Giuse và những người hàng xóm láng giềng. Theo dòng thời gian, Chúa Giê-su “ngày càng thêm khôn ngoan, thêm cao lớn và thêm ân nghĩa đối với Thiên Chúa và người ta” (Lc 2,52).
Là Thiên Chúa làm người, Chúa Giê-su sống bước chuẩn bị cách cẩn thận và trọn vẹn trước khi khởi đầu sứ vụ công khai. Lối sống chuẩn bị của Chúa trở thành mẫu mực cho tất cả mọi người trong các “khởi đầu mới”. Trẻ em cần được chuẩn bị hành trang trước khi cắp sách tới trường; người trẻ cần được chuẩn bị kỹ càng trước khi bước vào đời sống hôn nhân; người sống đời dâng hiến cần chuẩn bị tâm hồn bằng những cuộc tĩnh tâm trước khi tuyên khấn hay chịu chức. Mỗi giờ cầu nguyện với Chúa cũng cần có những bước chuẩn bị xa, và chuẩn bị gần. Cuộc đời mỗi người như một bước chuẩn bị liên lỉ, để sẵn sàng đón tiếp và gặp gỡ Chúa mọi lúc mọi nơi. Chúa Giê-su đã sống, và dạy ta vui đời chuẩn bị!
Thứ hai: bước hành động
Trong Tin Mừng theo thánh Mát-thêu, đoạn trích hôm nay ghi lại những lời nói trực tiếp đầu tiên từ chính môi miệng của Chúa Giê-su:
“Bây giờ cứ thế đã. Vì chúng ta nên làm như vậy để giữ trọn đức công chính” (Mt 3,15).
Nơi bước hành động khởi đầu ấy, có yếu tố thời gian, chủ thể và nội dung. “Bây giờ” là thời khắc của hiện tại trong chương trình mà Chúa Cha sắp đặt. Chúa Giê-su vui lòng đón nhận thực tại mà không hề than phiền kêu ca. Thời khắc “bây giờ” của Chúa Giê-su được đặt trong tương quan với quá khứ vâng phục và tương lai hủy mình. Hóa ra, trong bước hành động của Chúa, luôn có sự kết nối hài hòa giữa nhịp nhìn tới và nhịp nhìn lui, để tạo thành bộ ba về thời gian: quá khứ - hiện tại - tương lai. Vui lòng đón nhận hiện tại, nhưng không vô ơn đối với quá khứ, và cũng trọn niềm hy vọng hướng tới tương lai!
Khi hành động, Chúa Giê-su không hành động cho riêng mình; và cũng chẳng vì riêng mình. Chúa hành động vì lòng yêu mến Chúa Cha, và vì ơn cứu độ của con người. Vậy nên, trong lời nói khởi đầu, Chúa Giê-su sử dụng danh từ “chúng ta”. Từ ngữ mà Chúa sử dụng, lối nẻo mà Chúa hành động không hề mang hơi hướng của sự loại trừ. Là Đấng vô tội, Chúa cúi mình để kêu mời mọi người hoán cải. Đồng thời, nội dung mà Chúa muốn Gioan Tẩy Giả hướng tới ngay “bây giờ” chính là việc giữ trọn đức công chính.
Thế là, trong bước hành động của Chúa Giê-su, ba yếu tố về thời gian, tập thể và sự công chính, như là các sợi chỉ đỏ giúp cụ thể hóa những gì đã được chuẩn bị. Về phần con người, phải chăng nhiều “khởi đầu mới” bị thất bại trong bước hành động, là bởi vì thiếu sự công chính ngay thẳng; vì loại trừ người khác, hay là vì vô ơn với những gì tốt đẹp đã được lãnh nhận trước đó?
Thứ ba: bước lượng giá
Bước chuẩn bị được làm tốt; bước hành động được sống tốt; nhưng vẫn cần một bước lượng giá để chiêm ngắm cái tốt trọn vẹn. Chúa Giê-su đã sống quãng đời chuẩn bị; đã nói lời khởi đầu sứ vụ công khai; đã hạ mình để chịu phép rửa. Điều ý nghĩa là ở chỗ Chúa Giê-su không tự đánh giá, hay tâng bốc chính mình. Thiên Chúa Cha lượng giá về “khởi đầu mới” mà Chúa Giê-su thực hiện.
Đối với thế gian và người đời, lời nói và hành động của Chúa Giê-su khi khởi đầu sứ vụ công khai xem ra thật khó hiểu, khó chấp nhận, và hơi điên rồ. Là Thiên Chúa, Đấng vô tội, mà lại cúi mình xin chịu phép rửa! Là Thiên Chúa, Đấng quyền năng, mà lại hạ mình “năn nỉ” con người! Thế nhưng, Chúa Giê-su đâu màng những tràng vỗ tay “nịnh hót” theo tiêu chí người đời. Tiêu chí duy nhất để lượng giá mọi điều, từ khởi sự cho tới lúc hoàn thành, chính là sự hài lòng của Thiên Chúa Cha. Sự hài lòng ấy là phần thưởng cho “khởi đầu mới”! Cùng với sự hiện diện của Chúa Thánh Thần, lời lượng giá của Thiên Chúa Cha đã xác chuẩn cho “khởi đầu mới” của Chúa Giê-su:
“Đây là Con yêu dấu của Ta, Ta hài lòng về Người” (Mt 3,17).
Mừng lễ Chúa Giê-su chịu phép rửa, mỗi người được nhắc nhớ về các “khởi đầu mới” trong cuộc sống thường ngày. Sẽ là hữu ích và thiết thực biết bao khi mỗi ngày sống là một “khởi đầu mới” theo kinh nghiệm Chúa chịu phép rửa, với ba bước cụ thể: chuẩn bị, hành động và lượng giá. Sáng sớm khi thức dậy, bước chuẩn bị được thực hiện bằng cách phó thác dâng ngày cho Chúa. Trong suốt ngày sống, bước hành động được làm nhờ việc kiên trì giữ cho ý hướng ngay lành. Khi ngày sống khép lại, hãy cùng với Chúa và để cho Chúa lượng giá qua việc thực hành hồi tâm xét mình. Ước mong sao, nhờ sống kinh nghiệm Chúa chịu phép rửa, mỗi ngày sống trong mùa Thường Niên đều là những “khởi đầu mới” tốt đẹp và đầy tràn ân sủng Chúa!
Lm. Fx. Phạm Quang Khanh, S.J.
[1] - Gửi: Truyền thông Dòng Tên 11.01.2026.
