Trong bài giáo lý tại buổi Tiếp kiến chung vào sáng ngày 14/01/2026, Đức Thánh Cha Lêô XIV nói rằng Thiên Chúa mặc khải chính mình cho chúng ta qua Lời Người và tương quan bằng hữu giữa Người với chúng ta được nuôi dưỡng và củng cố qua việc trao đổi những lời chân thành. Chúa mời gọi chúng ta đáp lại bằng cách lắng nghe Lời Chúa và thưa chuyện với Người qua cầu nguyện và trong cử hành phụng vụ.
Tin Mừng Thánh Gioan (15,15)
[Đức Giêsu nói với các môn đệ:] “Thầy không còn gọi anh em là tôi tớ nữa, vì tôi tớ không biết việc chủ làm. Nhưng Thầy gọi anh em là bạn hữu, vì tất cả những gì Thầy nghe được nơi Cha Thầy, Thầy đã cho anh em biết”.Bài giáo lý của Đức Thánh Cha
Đức Giêsu Kitô biến đổi tận căn mối tương quan giữa con người với Thiên Chúa
Anh chị em thân mến! Chào anh chị em! Chúng ta đã bắt đầu loạt bài giáo lý về Công đồng Vaticanô II. Hôm nay, chúng ta bắt đầu đào sâu Hiến chế tín lý Dei Verbum về Mặc Khải của Thiên Chúa. Đây là một trong những văn kiện tuyệt vời và quan trọng nhất của Công đồng, và để dẫn nhập, thật hữu ích khi chúng ta nhớ lại lời của Đức Giêsu: “Thầy không còn gọi anh em là tôi tớ nữa, vì tôi tớ không biết việc chủ làm; nhưng Thầy gọi anh em là bạn hữu, vì tất cả những gì Thầy nghe được nơi Cha của Thầy, Thầy đã cho anh em biết” (Ga 15,15). Đây là một điểm nền tảng của đức tin Kitô giáo mà văn kiện Dei Verbum nhắc lại cho chúng ta: Đức Giêsu Kitô biến đổi tận căn mối tương quan giữa con người với Thiên Chúa; từ nay, đó là một mối quan hệ bạn hữu. Vì thế, điều kiện duy nhất của Giao Ước mới chính là tình yêu. Khi chú giải đoạn này của Tin Mừng thứ tư, Thánh Augustinô nhấn mạnh đến chiều kích của ân sủng, điều duy nhất có thể làm cho chúng ta trở nên bạn hữu của Thiên Chúa trong Con của Người (Chú giải Tin Mừng Gioan, Bài giảng 86). Thật vậy, có một châm ngôn cổ nói rằng: “Amicitia aut pares invenit, aut facit” – “Tình bạn hoặc được hình thành giữa những người đồng hàng, hoặc làm cho họ trở nên ngang hàng”. Chúng ta không ngang hàng với Thiên Chúa, nhưng chính Thiên Chúa làm cho chúng ta nên giống Người trong Con của Người. Vì thế, như chúng ta có thể thấy trong toàn bộ Kinh Thánh, trong Giao Ước có một khoảnh khắc đầu tiên của sự cách biệt, bởi giao ước giữa Thiên Chúa và con người luôn bất đối xứng: Thiên Chúa là Thiên Chúa, còn chúng ta là thụ tạo; nhưng với việc Người Con đến trong xác phàm, Giao Ước mở ra tới cùng đích tối hậu của nó: trong Đức Giêsu, Thiên Chúa làm cho chúng ta trở nên con cái và mời gọi chúng ta nên giống Người, mặc cho trong nhân tính mong manh của chúng ta. Do đó, việc chúng ta giống Thiên Chúa không được thực hiện nhờ sự vi phạm và tội lỗi, như con rắn gợi ý cho bà Evà (x. St 3,5), nhưng trong mối tương quan với Người Con đã làm người.Không gì có thể tách chúng ta ra khỏi tình yêu của Thiên Chúa
Những lời của Đức Giêsu mà chúng ta vừa nhắc lại – “Thầy gọi anh em là bạn hữu” – được chính Hiến chế Dei Verbum trích dẫn, khi khẳng định: “Thật vậy, nhờ Mặc Khải này, Thiên Chúa vô hình (x. Cl 1,15; 1 Tm 1,17) trong tình yêu bao la của Người, nói với loài người như nói với những người bạn (x. Xh 33,11; Ga 15,14-15) và giao tiếp với họ (x. Br 3,38), để mời gọi và đón nhận họ vào sự hiệp thông với chính Người” (số 2). Thiên Chúa của sách Sáng Thế đã từng đối thoại với các tổ phụ, trò chuyện với họ (x. Dei Verbum, 3); và khi vì tội lỗi mà cuộc đối thoại ấy bị gián đoạn, Đấng Tạo Hóa không ngừng tìm kiếm cuộc gặp gỡ với các thụ tạo của Người và thiết lập giao ước với họ, hết lần này đến lần khác. Trong Mặc Khải Kitô giáo, khi Thiên Chúa làm người nơi Con của Người để tìm kiếm chúng ta, cuộc đối thoại từng bị gián đoạn được tái lập một cách dứt khoát: Giao Ước là mới mẻ và vĩnh cửu, không gì có thể tách chúng ta ra khỏi tình yêu của Người. Vì thế, Mặc Khải của Thiên Chúa mang đặc tính đối thoại của tình bạn và, như trong kinh nghiệm tình bạn giữa con người với nhau, nó không chịu được sự câm lặng, nhưng được nuôi dưỡng bằng sự trao đổi những lời chân thật.Thiên Chúa mời gọi chúng ta bước vào tình bạn với Người
Hiến chế Dei Verbum cũng nhắc nhở chúng ta điều này: Thiên Chúa nói với chúng ta. Điều quan trọng là nhận ra sự khác biệt giữa lời nói và lời tán gẫu: tán gẫu chỉ dừng lại ở bề mặt và không tạo nên sự hiệp thông giữa các ngôi vị, trong khi trong những mối quan hệ đích thực, lời nói không chỉ để trao đổi thông tin hay tin tức, mà còn để mặc khải chúng ta là ai. Lời nói mang chiều kích mặc khải, tạo nên mối tương quan với người khác. Cũng vậy, khi nói với chúng ta, Thiên Chúa mặc khải chính Người cho chúng ta như một Đấng Liên Minh, mời gọi chúng ta bước vào tình bạn với Người.Lắng nghe Lời Chúa và cầu nguyện
Trong viễn tượng đó, thái độ đầu tiên cần trau dồi là lắng nghe, để Lời Thiên Chúa có thể thấm nhập vào trí khôn và con tim chúng ta; đồng thời, chúng ta được mời gọi thưa chuyện với Thiên Chúa, không phải để nói cho Người điều Người đã biết, nhưng để tự mặc khải bản thân chúng ta cho chính mình. Từ đây nảy sinh sự cần thiết của cầu nguyện, nơi chúng ta được mời gọi sống và nuôi dưỡng tình bạn với Chúa. Điều này trước hết được thực hiện trong cầu nguyện phụng vụ và cộng đoàn, nơi không phải chúng ta quyết định sẽ nghe điều gì trong Lời Chúa, nhưng chính Người nói với chúng ta qua Hội Thánh; đồng thời, điều đó cũng được thực hiện trong cầu nguyện cá nhân, diễn ra trong nội tâm của con tim và trí tuệ. Trong ngày sống và trong tuần sống của người Kitô hữu, không thể thiếu thời gian dành cho cầu nguyện, suy niệm và hồi tâm. Chỉ khi chúng ta nói chuyện với Thiên Chúa, chúng ta mới có thể nói về Người. Kinh nghiệm của chúng ta cho thấy rằng các tình bạn có thể chấm dứt vì một cử chỉ phá vỡ đột ngột, hoặc vì một loạt những hành động thiếu quan tâm hằng ngày, làm cho mối quan hệ dần dần rạn nứt cho đến khi mất đi. Nếu Đức Giêsu mời gọi chúng ta trở thành bạn hữu của Người, thì chúng ta hãy cố gắng đừng bỏ qua lời mời gọi ấy. Hãy đón nhận lời mời ấy, hãy chăm sóc mối tương quan này, và chúng ta sẽ khám phá ra rằng chính tình bạn với Thiên Chúa là ơn cứu độ của chúng ta. Vào cuối buổi tiếp kiến, sau khi cộng đoàn cùng hát Kinh Lạy Cha bằng tiếng Latinh, Đức Thánh Cha đã ban phép lành cho tất cả mọi người hiện diện.Vatican News
